رئیس کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی البرز در نشست اخیر این کمیسیون با اشاره به شرایط دشوار فعالان حوزه گردشگری و صنایعدستی گفت: افزایش هزینههای جاری، کاهش تقاضا و تداوم رکود اقتصادی، بسیاری از کسبوکارهای این حوزه را با مشکلات جدی در حفظ اشتغال، استمرار فعالیت و تأمین هزینههای ثابت مواجه کرده است.
به گزارش روابطعمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان البرز، دوازدهمین نشست کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر با حضور مدیرکل دفتر هماهنگی امور سرمایهگذاری و اشتغال استانداری البرز، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان و معاونین و مسئولان این مجموعه و اعضاء کمیسیون شامل فعالان حوزه گردشگری، صنایعدستی، هتلداری و خدمات مسافرتی برگزار شد.
گردشگری و صنایعدستی در صف نخست آسیبدیدگان بحران
جعفر سلیمانی رئیس کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی البرز در ابتدای این نشست با اشاره به آسیبهای وارد شده به فعالان این حوزه در ماههای اخیر اظهار کرد: صنعت گردشگری و صنایعدستی به دلیل وابستگی مستقیم به شرایط اقتصادی، امنیت روانی جامعه و بازار مصرف، از نخستین بخشهایی بود که تحت تأثیر بحرانهای اخیر قرار گرفت.
وی با بیان اینکه کاهش سفرها، افت تقاضا و اختلال در زیرساختهای ارتباطی و بازارهای آنلاین، فشار سنگینی را بر فعالان این حوزه وارد کرده است، افزود: بسیاری از کسبوکارهای گردشگری و صنایعدستی در استان البرز با وجود مشکلات متعدد، همچنان تلاش کردهاند فعالیت خود را حفظ کنند، اما ادامه این روند بدون حمایتهای عملیاتی و مؤثر، تابآوری این صنعت را کاهش خواهد داد.
سلیمانی با تأکید بر ضرورت تدوین بستههای حمایتی ویژه برای این بخش، تصریح کرد: فعالان حوزه گردشگری و صنایعدستی امروز علاوه بر کاهش درآمد، با افزایش شدید هزینههای جاری، بیمه، مالیات و هزینههای تأمین مواد اولیه نیز مواجه هستند و این موضوع، حفظ اشتغال و استمرار فعالیت واحدهای اقتصادی را دشوار کرده است.
رئیس کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی البرز خاطرنشان کرد: بخش خصوصی آمادگی دارد در تعامل با دستگاههای اجرایی و نهادهای تصمیمگیر، راهکارهای اجرایی و پیشنهادهای تخصصی برای عبور از شرایط فعلی و حمایت از کسبوکارهای آسیبدیده را ارائه کند.
ضرورت همافزایی دولت و بخش خصوصی برای عبور از شرایط فعلی
در ادامه این نشست، میرابراهیم صدیق مدیرکل دفتر هماهنگی امور سرمایهگذاری و اشتغال استانداری البرز با تأکید بر لزوم همدلی و همراهی میان بخش دولتی و خصوصی گفت: در شرایط بحرانی، همه حوزههای اقتصادی آسیب میبینند، اما گردشگری و صنایعدستی به دلیل ارتباط مستقیم با آرامش اجتماعی و قدرت خرید مردم، بیش از سایر بخشها تحت تأثیر قرار میگیرند.
وی افزود: مجموعه مدیریت استان حمایت از فعالان اقتصادی را در اولویت قرار داده و دستگاههای اجرایی نیز موظف هستند در چارچوب اختیارات قانونی، مسیر تسهیل و حمایت از کسبوکارهای آسیبدیده را دنبال کنند.
صدیق همچنین با اشاره به اهمیت نقش تشکلها و کمیسیونهای تخصصی در ارائه راهکارهای اجرایی، اظهار کرد: بخش خصوصی باید مطالبات و پیشنهادهای تخصصی خود را به صورت منسجم ارائه کند تا امکان پیگیری و تحقق آنها از طریق دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط فراهم شود.
البرز ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری کشور را دارد
نادر زینالی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان البرز نیز در این نشست با اشاره به مشکلات فعالان حوزه گردشگری، هتلداری، صنایعدستی و خدمات مسافرتی اظهار کرد: کاهش درآمد، افزایش هزینههای جاری و تداوم شرایط رکودی، فشار زیادی را بر فعالان این بخش وارد کرده است و ضرورت دارد حمایتهای مؤثرتری از کسبوکارهای آسیبدیده صورت گیرد.
وی با تأکید بر ظرفیتهای گسترده استان در حوزه گردشگری و صنایعدستی افزود: البرز با برخورداری از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی و همچنین نزدیکی به پایتخت، از توانمندی بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم گردشگری کشور برخوردار است، اما این ظرفیتها هنوز به صورت کامل مورد استفاده قرار نگرفتهاند.
زینالی همچنین با اشاره به پیگیریهای انجام شده برای حمایت از فعالان این حوزه تصریح کرد: موضوعاتی همچون ارائه تسهیلات حمایتی، رفع مشکلات بیمه و مالیات، توسعه زیرساختها و تسهیل سرمایهگذاری حوزه گردشگری و صنایعدستی در دستور کار قرار دارد و توسعه این صنعت نیازمند همافزایی و همکاری بیشتر میان بخش خصوصی و دستگاههای اجرایی است.
توسعه گردشگری با همافزایی بخش خصوصی و حاکمیت
جاوید خطیبی مشاور کمیسیون گردشگری و اقتصاد هنر اتاق بازرگانی البرز نیز در این نشست با بیان اینکه باید نگاه رقابتی را کنار گذاشت و به سمت همکاری و همافزایی حرکت کرد، گفت: اگرچه امکانات محدود است و حاکمیت نیز بهتنهایی ظرفیت کامل ندارد، اما میتواند با سیاستگذاری درست و دادن امتیازهای حمایتی نقش مهمی ایفا کند. بخش خصوصی نیز باید فعالتر شود و با تشکیل کنسرسیومها و کمیسیونهای مشترک، ایدهها و راهکارها را به شکل مکتوب و اجرایی درآورد تا از حالت پراکنده و شفاهی خارج شوند و به نتیجه عملی برسند.
خطیبی همچنین بر ضرورت نگاه جامعتر و آیندهنگر در توسعه گردشگری تاکید کرد و افزود: نباید فقط درگیر بحرانها و مشکلات روزمره شد، بلکه باید برای آینده و حتی سناریوهای مختلف برنامهریزی کرد، کشور ما ظرفیتهای فراوانی در گردشگری، خدمات، پزشکی و صنایع دستی دارد، اما به دلیل ضعف در زیرساختهای ساده مانند خدمات بینراهی، نظافت، آموزش و استانداردسازی، این ظرفیتها بهدرستی استفاده نمیشوند، پیشنهاد میشود با ایجاد نظامهای نظارتی بیطرف، بهبود کیفیت خدمات و افزایش اعتماد سرمایهگذاران، سرمایههای داخلی را به سمت گردشگری جذب و این حوزه را به یک فرصت اقتصادی پایدار تبدیل کرد.
مطالبات فعالان گردشگری و صنایعدستی از دولت
در ادامه این نشست، فعالان حوزه گردشگری، صنایعدستی، هتلداری و خدمات مسافرتی استان البرز با اشاره به شرایط بحرانی ماههای اخیر، از تداوم رکود، کاهش تقاضا، افت فروش و افزایش شدید هزینههای جاری بهعنوان مهمترین چالشهای پیش روی این بخش یاد کردند. اعضاء کمیسیون تأکید داشتند که صنعت گردشگری و صنایعدستی به دلیل وابستگی مستقیم به آرامش اجتماعی، امنیت روانی جامعه و قدرت خرید مردم، از نخستین بخشهایی بوده که تحت تأثیر بحرانهای اقتصادی و جنگ اخیر قرار گرفته و بسیاری از کسبوکارهای این حوزه برای حفظ فعالیت و اشتغال، ناچار به استفاده از منابع شخصی خود شدهاند.
فعالان دفاتر خدمات مسافرتی در این نشست با اشاره به کاهش شدید سفرها، لغو پروازها، افت گردشگران ورودی و اختلال گسترده در فروش آنلاین اعلام کردند که با وجود تعطیلی بخش عمده فعالیتها، همچنان ملزم به پرداخت هزینههای ثابت همچون اجاره، بیمه، مالیات و حقوق نیروهای تخصصی هستند. به گفته اعضاء این بخش، بسیاری از دفاتر خدمات مسافرتی دارای مجوزهای متعدد بوده و هر مجوز نیز نیازمند مدیر فنی مستقل است؛ موضوعی که هزینههای نیروی انسانی را بهشدت افزایش داده و در شرایط رکودی فعلی، حفظ ساختار اشتغال را دشوار کرده است. آنان خواستار شناسایی رسمی گردشگری بهعنوان صنعت آسیبدیده، تعویق پرداخت مالیات و حق بیمه، تسهیل دریافت تسهیلات بانکی و اجرای بستههای حمایتی ویژه شدند.
فعالان حوزه هتلداری نیز با ارائه آمارهایی از رشد بیسابقه هزینهها، اعلام کردند که هزینه مواد مصرفی، انرژی، بیمه و دستمزد در ماههای اخیر بعضاً تا بیش از ۱۵۰ تا ۴۰۰ درصد افزایش یافته، در حالی که نرخگذاری خدمات اقامتی همچنان بر مبنای سال گذشته باقی مانده است. آنان تأکید کردند که ادامه این روند منجر به افزایش زیان انباشته، تعدیل نیرو و خروج سرمایهگذاران از صنعت گردشگری خواهد شد. برخی از مدیران هتلها اعلام کردند که برای جلوگیری از تعطیلی واحدهای خود، ناچار به تأمین هزینهها از محل سرمایههای شخصی شدهاند و در صورت عدم حمایت دولت، بخش مهمی از ظرفیت اقامتی و اشتغال این حوزه از بین خواهد رفت.
در بخش صنایعدستی نیز هنرمندان و صاحبان کارگاهها با اشاره به افزایش افسارگسیخته قیمت مواد اولیه، نبود نظام نظارتی بر بازار تأمین مواد، رشد هزینه حاملهای انرژی و کاهش شدید قدرت خرید مردم، شرایط موجود را بحرانی توصیف کردند. آنان تأکید داشتند که تولیدکنندگان صنایعدستی در حالی با چند برابر شدن قیمت مواد اولیه مواجه هستند که امکان افزایش متناسب قیمت محصولات خود را ندارند و همین موضوع ادامه فعالیت کارگاهها را با مشکل مواجه کرده است. فعالان این حوزه همچنین از نبود ثبات در بازار مواد اولیه، کاهش فروش اینترنتی و حذف تدریجی صنایعدستی از سبد خرید خانوارها بهعنوان تهدیدی جدی برای تداوم فعالیت هنرمندان و کارگاههای کوچک یاد کردند.
در ادامه این نشست، فعالان حوزه آموزشهای مهارتی نیز اعلام کردند که افزایش شدید هزینه ابزار، تجهیزات و مواد آموزشی باعث کاهش استقبال از آموزشهای مهارتی، بهویژه در میان زنان سرپرست خانوار و هنرجویان مشاغل خانگی شده است. آنان خواستار تخصیص یارانه برای تأمین مواد اولیه آموزشی، حمایت از آموزشگاههای تخصصی و توسعه آموزشهای مهارتمحور در حوزه گردشگری و صنایعدستی شدند. به اعتقاد آنان، حمایت از آموزشهای مهارتی میتواند ضمن حفظ اشتغال، زمینه تقویت اقتصاد خانوادهها و توسعه کسبوکارهای کوچک را نیز فراهم کند.
در این نشست همچنین بر ضرورت تغییر نگاه مدیریتی به گردشگری و صنایعدستی بهعنوان «صنعت» تأکید شد و اعضاء کمیسیون خواستار تشکیل ستاد بحران گردشگری، تدوین بستههای حمایتی ویژه شرایط بحرانی، تقویت زیرساختها، حمایت از فروش آنلاین، توسعه گردشگری داخلی و بهرهگیری از ظرفیتهای مغفولمانده استان البرز شدند. فعالان این حوزه معتقد بودند که استان البرز با وجود ظرفیتهای گسترده طبیعی، تاریخی و فرهنگی، هنوز نتوانسته جایگاه واقعی خود را در صنعت گردشگری کشور پیدا کند و تحقق این هدف نیازمند هماهنگی بیشتر میان دولت، بخش خصوصی و تشکلهای تخصصی است.